Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là loại hợp đồng được rất nhiều người lao động mong muốn, đặc biệt trong môi trường nhà máy, sản xuất hoặc doanh nghiệp lớn. Không ít người xem đây là dấu mốc cho thấy công việc đã “ổn định hơn”, quyền lợi cũng được đảm bảo hơn.
Tuy nhiên, thực tế vẫn có rất nhiều lao động làm việc nhiều năm nhưng chưa hiểu rõ mình đang ký loại hợp đồng nào, khi nào được chuyển sang hợp đồng không xác định thời hạn và quyền lợi thực sự khác biệt ra sao.
Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là gì?
Theo quy định của Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà hai bên không xác định thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng.
Hiểu đơn giản hơn, hợp đồng không xác định thời hạn sẽ không ghi ngày kết thúc hợp đồng - người lao động làm việc lâu dài cho doanh nghiệp - Quan hệ lao động chỉ kết thúc khi một trong hai bên chấm dứt hợp đồng đúng quy định, hoặc có thỏa thuận khác. Đây được xem là loại hợp đồng có mức độ ổn định cao nhất hiện nay.
Khác với hợp đồng 1 năm hay 2 năm, loại hợp đồng này không cần gia hạn định kỳ sau khi hết thời gian.
Khi nào người lao động được ký hợp đồng không xác định thời hạn?
Đây là điều rất nhiều công nhân quan tâm vì không phải cứ làm lâu là tự động được ký. Thông thường, việc chuyển sang hợp đồng không xác định thời hạn xảy ra khi:
- Người lao động đã ký tối đa số lần hợp đồng xác định thời hạn theo luật
- Sau đó vẫn tiếp tục làm việc tại doanh nghiệp
Ví dụ thực tế:
- Lần 1 ký hợp đồng 12 tháng
- Lần 2 tiếp tục ký thêm 12 tháng
- Sau thời gian đó vẫn tiếp tục làm việc
Khi ấy, doanh nghiệp phải chuyển sang hợp đồng lao động không xác định thời hạn theo quy định. Đây là điểm rất nhiều lao động không để ý, dẫn đến việc bị ký đi ký lại hợp đồng thời hạn nhiều lần mà không biết mình có quyền được chuyển loại hợp đồng.
Vì sao doanh nghiệp thường “ngại” ký hợp đồng không xác định thời hạn?
Trong thực tế, nhiều công ty thường ưu tiên hợp đồng có thời hạn vì linh hoạt hơn trong quản lý nhân sự. Khi đã ký hợp đồng không xác định thời hạn, việc chấm dứt hợp đồng khó hơn - doanh nghiệp phải có căn cứ pháp lý rõ ràng - không thể đơn giản “để hết hạn rồi không ký tiếp”.
Vì vậy, đây được xem là hình thức ràng buộc trách nhiệm cao hơn giữa doanh nghiệp và người lao động.
Quyền lợi khi ký hợp đồng không xác định thời hạn
- Tính ổn định cao hơn
Đây là lợi ích rõ ràng nhất. Người lao động không phải: Lo sắp hết hạn hợp đồng - Chờ gia hạn từng năm - Bấp bênh chuyện tái ký.
Đặc biệt với công nhân có gia đình hoặc làm việc lâu dài, yếu tố ổn định rất quan trọng.
- Khó bị chấm dứt hợp đồng hơn
Doanh nghiệp muốn đơn phương chấm dứt hợp đồng phải có lý do hợp pháp theo quy định.
Ví dụ:
- Thường xuyên không hoàn thành công việc
- Vi phạm kỷ luật nghiêm trọng
- Do thay đổi cơ cấu, cắt giảm nhân sự đúng quy trình
Điều này giúp người lao động có sự bảo vệ tốt hơn so với hợp đồng có thời hạn.
- Quyền lợi dài hạn rõ ràng hơn
Khi làm việc lâu dài, người lao động thường có thêm lợi thế về: BHXH - Thâm niên - Cơ hội tăng lương - Cơ hội thăng tiến - Chế độ nội bộ công ty.
Về bản chất, đây không chỉ là hợp đồng lao động, mà còn là dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp muốn giữ người lâu dài.
So sánh với hợp đồng lao động xác định thời hạn
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở tính ổn định.
Hợp đồng xác định thời hạn thường có thời gian từ 12 đến 36 tháng, sau đó phải gia hạn hoặc ký lại. Trong khi đó, hợp đồng không xác định thời hạn không có mốc kết thúc cụ thể.
Ngoài ra:
- Hợp đồng xác định thời hạn dễ chấm dứt hơn
- Người lao động thường bị động hơn khi gần hết hạn hợp đồng
- Doanh nghiệp linh hoạt hơn trong quản lý nhân sự
Ngược lại, hợp đồng không xác định thời hạn tạo cảm giác ổn định và an toàn nghề nghiệp lớn hơn cho người lao động.
Khi nào nên hướng đến loại hợp đồng này?
Hợp đồng không xác định thời hạn phù hợp với những người:
- Muốn làm việc lâu dài
- Cần sự ổn định
- Muốn xây dựng nghề nghiệp bền vững
- Không muốn thay đổi công việc liên tục
Đặc biệt trong bối cảnh thị trường lao động biến động, đây vẫn là loại hợp đồng được nhiều lao động ưu tiên.
Sai lầm phổ biến liên quan đến hợp đồng không xác định thời hạn
Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là nghĩ rằng: “Làm lâu thì tự động thành hợp đồng vô thời hạn”.
Thực tế, việc chuyển đổi phải đúng điều kiện pháp luật. Ngoài ra, nhiều người thường: Không đọc kỹ loại hợp đồng mình ký - Chỉ quan tâm mức lương - Không để ý thời hạn hợp đồng.
Kết quả là: Không biết quyền lợi của mình đến đâu - Không biết công ty đang ký đúng hay chưa.
Một nhầm lẫn khác là đánh đồng “hợp đồng dài hạn” với “hợp đồng không xác định thời hạn”. Hai khái niệm này hoàn toàn khác nhau: Hợp đồng dài hạn vẫn có ngày kết thúc - trong khi Hợp đồng không xác định thời hạn thì không.
Mẫu hợp đồng lao động không xác định thời hạn tham khảo
Một hợp đồng lao động không xác định thời hạn thường sẽ có các nội dung cơ bản như:
- Thông tin người lao động
- Thông tin doanh nghiệp
- Vị trí công việc
- Mức lương
- Thời giờ làm việc
- Chế độ BHXH, BHYT
- Quyền và nghĩa vụ hai bên
- Điều khoản chấm dứt hợp đồng
Tham khảo chi tiết và tải về mẫu hợp đồng không xác định thời hạn chuẩn: tại đây!
Điểm quan trọng nhất để nhận biết là: Phần thời hạn hợp đồng sẽ ghi rõ là “không xác định thời hạn” hoặc không ghi ngày kết thúc cụ thể.
Khi ký hợp đồng, người lao động nên đọc kỹ:
- Loại hợp đồng
- Thời hạn
- Điều khoản chấm dứt
- Mức lương đóng BHXH
Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi lâu dài.
“Ổn định” nhưng không có nghĩa là làm mãi mãi
Nhiều người nghĩ rằng: Ký hợp đồng không xác định thời hạn đồng nghĩa với việc “không thể bị cho nghỉ”.
Đây là suy nghĩ chưa đúng.
Trên thực tế: Người lao động vẫn có thể nghỉ việc - Doanh nghiệp vẫn có thể chấm dứt hợp đồng. Nhưng mọi việc phải đúng quy định pháp luật.
Ví dụ:
- Người lao động nghỉ việc phải báo trước
- Doanh nghiệp chấm dứt hợp đồng phải có lý do hợp pháp
Vì vậy, cần hiểu đúng rằng: Đây là hợp đồng “không có thời hạn”, chứ không phải “không thể kết thúc”.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
1. Có bắt buộc phải ký hợp đồng không xác định thời hạn không?
Không. Việc ký loại hợp đồng nào phụ thuộc vào điều kiện và thời gian làm việc theo quy định pháp luật.
2. Có thể chuyển ngược sang hợp đồng có thời hạn không?
Thông thường là không, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định.
3. Nghỉ việc khi đang có hợp đồng không xác định thời hạn có cần báo trước không?
Có. Người lao động thường phải báo trước ít nhất 45 ngày.
4. Hợp đồng không xác định thời hạn có lợi hơn không?
Có, đặc biệt về tính ổn định và khả năng bảo vệ quyền lợi lâu dài.
5. Làm sao biết mình đang ký loại hợp đồng nào?
Hãy xem rõ phần thời hạn hợp đồng trong văn bản đã ký.
Hiểu rõ hợp đồng lao động không xác định thời hạn là gì giúp người lao động biết mình đang ở vị trí nào trong quan hệ lao động và có thể chủ động bảo vệ quyền lợi của bản thân.
Rất nhiều người chỉ quan tâm mức lương trước mắt mà quên rằng loại hợp đồng mình ký mới là thứ quyết định mức độ ổn định lâu dài của công việc.
Một bản hợp đồng không chỉ là giấy tờ hành chính, mà còn là nền tảng cho sự an tâm và phát triển nghề nghiệp trong tương lai.
