Cuối năm là thời điểm nhiều người lao động bắt đầu quan tâm đến khoản thu nhập ngoài lương, trong đó lương tháng 13 luôn là chủ đề được nhắc đến nhiều nhất. Không ít công nhân tại các khu công nghiệp coi đây là khoản tiền quan trọng để trang trải chi phí Tết, gửi về quê hoặc tích lũy cho kế hoạch cá nhân.
Tuy nhiên, bên cạnh những doanh nghiệp đều đặn chi trả mỗi năm, vẫn có không ít người thắc mắc: lương tháng 13 có phải là quyền lợi bắt buộc hay không, công ty tính khoản tiền này như thế nào và trường hợp nào có thể không được nhận? Hãy cùng Tuyencongnhan tìm hiểu chi tiết.
Lương tháng 13 là gì?
Lương tháng 13 là khoản tiền mà doanh nghiệp thưởng thêm cho người lao động vào dịp cuối năm, thường được chi trả trước Tết Nguyên đán hoặc vào thời điểm tổng kết năm tài chính.
Khoản tiền này được gọi là “lương tháng 13” vì cách tính phổ biến nhất là lấy mức lương của một tháng làm căn cứ để chi trả. Tuy nhiên, trên thực tế, đây không phải là một tháng lương phát sinh thêm theo quy định pháp luật mà là chính sách đãi ngộ do doanh nghiệp tự xây dựng.
Tùy từng công ty, mức lương tháng 13 có thể bằng một tháng lương, thấp hơn hoặc cao hơn.
Pháp luật có bắt buộc doanh nghiệp phải trả lương tháng 13 không?
Câu trả lời là không.
Hiện nay, Bộ luật Lao động không quy định doanh nghiệp bắt buộc phải trả lương tháng 13 cho người lao động.
Điều này đồng nghĩa với việc:
-
Công ty có thể chi trả hoặc không chi trả.
-
Mức thưởng do doanh nghiệp quyết định.
-
Điều kiện nhận thưởng phụ thuộc vào quy chế nội bộ.
-
Doanh nghiệp được quyền xây dựng cách tính riêng.
Tuy nhiên, nếu công ty đã ghi rõ nội dung về lương tháng 13 trong Hợp đồng lao động - Thỏa ước lao động tập thể - Quy chế thưởng - Nội quy hoặc quy định nội bộ thì doanh nghiệp cần thực hiện đúng cam kết đã ban hành.
Lương tháng 13 và thưởng Tết có giống nhau không?
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm này, nhưng trên thực tế chúng không hoàn toàn giống nhau.
Lương tháng 13 thường là khoản tiền được tính theo mức lương hoặc thời gian làm việc trong năm.
Trong khi đó, thưởng Tết có thể được doanh nghiệp chi trả dưới nhiều hình thức khác nhau như: Tiền mặt - Hiện vật - Phiếu mua hàng - Quà tặng - Khoản thưởng dựa trên kết quả kinh doanh...
Một số doanh nghiệp gộp lương tháng 13 và thưởng Tết thành một khoản chung, nhưng cũng có nơi chi trả riêng biệt.
Công ty thường tính lương tháng 13 như thế nào?
Không có một công thức bắt buộc áp dụng cho mọi doanh nghiệp. Tuy nhiên, dưới đây là một số cách tính phổ biến.
- Trường hợp làm đủ 12 tháng
Nhiều công ty áp dụng công thức:
Lương tháng 13 = Mức lương bình quân tháng × 1
Ví dụ:
- Mức lương bình quân năm: 9 triệu đồng/tháng.
- Người lao động làm đủ 12 tháng.
Khi đó:
Lương tháng 13 = 9 triệu đồng.
- Trường hợp làm chưa đủ năm
Nếu người lao động chỉ làm việc một phần thời gian trong năm, doanh nghiệp thường tính theo tỷ lệ số tháng làm việc thực tế.
Công thức tham khảo:
Lương tháng 13 = (Số tháng làm việc thực tế ÷ 12) × Mức thưởng của năm
Ví dụ:
- Làm việc 8 tháng.
- Công ty thưởng một tháng lương trị giá 12 triệu đồng.
Khi đó:
Lương tháng 13 = (8 ÷ 12) × 12 triệu = 8 triệu đồng.
Tuy nhiên, cách tính cụ thể sẽ phụ thuộc vào quy chế của từng doanh nghiệp.
Những yếu tố có thể ảnh hưởng đến lương tháng 13
Tại nhiều nhà máy và khu công nghiệp, mức thưởng cuối năm không chỉ dựa trên thời gian làm việc mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như:
-
Kết quả kinh doanh của công ty.
-
Số ngày công thực tế.
-
Hiệu suất làm việc.
-
Tỷ lệ hoàn thành công việc.
-
Việc chấp hành nội quy lao động.
-
Thời điểm người lao động vào làm.
Một số doanh nghiệp còn quy định người lao động phải làm việc đến một thời điểm nhất định mới đủ điều kiện nhận thưởng.
Người lao động nghỉ việc có được nhận lương tháng 13 không?
Điều này phụ thuộc vào quy định riêng của doanh nghiệp.
Có công ty vẫn chi trả theo tỷ lệ thời gian làm việc thực tế cho người lao động đã nghỉ việc trước Tết. Tuy nhiên, cũng có doanh nghiệp quy định chỉ những người còn làm việc tại thời điểm chốt danh sách mới được nhận.
Vì vậy, khi nghỉ việc hoặc chuyển công ty vào cuối năm, người lao động nên: Kiểm tra hợp đồng lao động - Xem quy chế thưởng của công ty - Trao đổi với bộ phận nhân sự.
Lương tháng 13 có phải đóng BHXH không?
Theo quy định hiện hành, lương tháng 13 và các khoản thưởng cuối năm thông thường không phải là căn cứ để đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Khoản đóng BHXH chủ yếu được tính dựa trên:
-
Mức lương theo hợp đồng.
-
Phụ cấp lương.
-
Các khoản bổ sung cố định khác.
Do đó, người lao động sẽ không bị trích đóng BHXH từ khoản thưởng này.
Khi tìm việc, có nên chỉ nhìn vào lương tháng 13?
Lương tháng 13 là một yếu tố đáng quan tâm nhưng không nên là tiêu chí duy nhất khi lựa chọn công việc.
Người lao động nên cân nhắc thêm:
-
Mức lương cơ bản.
-
Chế độ tăng ca.
-
Phụ cấp.
-
Bảo hiểm.
-
Môi trường làm việc.
-
Cơ hội phát triển.
Một công việc có lương tháng 13 cao nhưng điều kiện làm việc không phù hợp chưa chắc đã là lựa chọn tốt trong dài hạn.
FAQ - Câu hỏi thường gặp
1. Lương tháng 13 có bắt buộc theo luật không?
Không. Pháp luật hiện hành không bắt buộc doanh nghiệp phải trả lương tháng 13.
2. Lương tháng 13 có phải là thưởng Tết không?
Không hoàn toàn. Hai khoản này có thể giống nhau ở một số doanh nghiệp nhưng bản chất là khác nhau.
3. Làm chưa đủ một năm có được nhận lương tháng 13 không?
Tùy quy định của từng công ty. Nhiều doanh nghiệp sẽ tính theo tỷ lệ thời gian làm việc thực tế.
4. Nghỉ việc trước Tết có được nhận lương tháng 13 không?
Điều này phụ thuộc vào quy chế thưởng nội bộ của doanh nghiệp.
5. Lương tháng 13 có phải đóng bảo hiểm xã hội không?
Thông thường, khoản tiền này không dùng để tính đóng BHXH bắt buộc.
Lương tháng 13 là chính sách đãi ngộ được nhiều doanh nghiệp áp dụng nhằm ghi nhận đóng góp của người lao động trong suốt một năm làm việc. Tuy nhiên, đây không phải khoản tiền bắt buộc theo quy định pháp luật và cách tính cũng khác nhau giữa các công ty.
Để tránh những hiểu lầm không đáng có, người lao động nên tìm hiểu kỹ hợp đồng lao động, quy chế thưởng và các chính sách nội bộ trước khi nhận việc hoặc chuyển sang môi trường làm việc mới.
Ms. Công nhân
