Kinh nghiệm làm việc ca đêm: Điều khó nhất đôi khi không phải là buồn ngủ

Với nhiều lao động nhà máy, làm ca đêm gần như là chuyện sớm muộn cũng phải trải qua. Có người mới nghe tới đã thấy ngán vì sợ buồn ngủ, mệt người hoặc đảo lộn sinh hoạt. Nhưng cũng có không ít công nhân sau một thời gian lại quen nhịp và xem đây là cách tăng thu nhập khá hiệu quả nhờ phụ cấp và tăng ca.

Tuy nhiên, để bám trụ được lâu với lịch làm việc ban đêm, người lao động thường phải tự rút ra cho mình khá nhiều kinh nghiệm thực tế. Cùng Tuyencongnhan tổng hợp những kinh nghiệm làm việc ca đêm hiệu quả từ người đi trước nhé!

Làm ca đêm thực sự mệt hơn nhiều người nghĩ

Những ai chưa từng làm thường nghĩ chỉ cần “thức khuya một chút” là được. Nhưng thực tế, cơ thể con người vốn quen hoạt động ban ngày và nghỉ ngơi ban đêm. Vì vậy, khi phải làm việc xuyên đêm trong thời gian dài, đồng hồ sinh học rất dễ bị ảnh hưởng.

Nhiều công nhân mới đi làm ca đêm thường gặp tình trạng: Buồn ngủ giữa ca - Mệt mỏi kéo dài - Ăn uống thất thường - Khó ngủ vào ban ngày - Dễ cáu gắt hoặc mất tập trung... Đặc biệt trong vài tuần đầu, cơ thể thường chưa kịp thích nghi nên cảm giác uể oải sẽ khá rõ. Có người vừa tan ca về đã mệt rã rời nhưng lại không ngủ được, dẫn tới thiếu ngủ kéo dài và càng xuống sức nhanh hơn.

Ở môi trường sản xuất, việc làm ca đêm còn khó hơn vì người lao động phải duy trì sự tập trung liên tục trong nhiều giờ. Với các công việc đứng chuyền, kiểm hàng, vận hành máy hoặc đóng gói, chỉ cần thiếu tập trung một chút cũng dễ gây sai sót hoặc ảnh hưởng tiến độ chung.

Điều quan trọng nhất khi làm ca đêm là giấc ngủ

Rất nhiều người nghĩ làm ca đêm thì chỉ cần cố thức là xong. Nhưng thực tế, thứ quyết định bạn có trụ được lâu hay không lại là khả năng ngủ và phục hồi sau ca làm.

Nhiều công nhân mắc lỗi khá phổ biến là tan ca về vẫn lướt điện thoại, xem phim hoặc tụ tập ăn sáng quá lâu. Đến lúc nằm nghỉ thì trời đã sáng hẳn, tiếng xe cộ và ánh sáng khiến cơ thể càng khó ngủ sâu hơn. 

Những người làm ca đêm lâu năm thường cố giữ thói quen: Về tới nhà là nghỉ ngơi sớm - Hạn chế dùng điện thoại quá lâu - Giữ phòng ngủ yên tĩnh và tối hơn - Tắt bớt thông báo điện thoại để tránh bị làm phiền - Cố gắng ngủ đủ giấc thay vì ngủ chập chờn nhiều lần... Nghe có vẻ đơn giản nhưng đây lại là điều giúp cơ thể đỡ xuống sức nhất khi phải làm ca đêm liên tục. Một số người còn dùng rèm tối màu hoặc bịt mắt ngủ để hạn chế ánh sáng ban ngày. Điều này giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ hơn và ngủ sâu hơn so với việc nằm trong không gian quá sáng.

Ăn uống khi làm ca đêm cũng rất quan trọng

Ca đêm thường khiến giờ giấc ăn uống bị đảo lộn. Có người vì quá mệt nên bỏ bữa, ăn uống thất thường hoặc uống quá nhiều cà phê để tỉnh táo.

Trong thời gian ngắn có thể chưa thấy rõ, nhưng nếu kéo dài sẽ để lại nhiều hệ luỵ đáng báo động như: Dạ dày dễ bị ảnh hưởng - Cơ thể nhanh mất sức hơn - Dễ tăng cân hoặc tụt sức khỏe - Người lúc nào cũng uể oải...

Nhiều lao động có kinh nghiệm thường chọn cách ăn nhẹ trước ca làm để tránh quá đói giữa đêm. Ngoài ra, họ cũng cố gắng uống đủ nước và hạn chế ăn quá nhiều đồ dầu mỡ vào ban đêm vì cơ thể thường khó tiêu hóa hơn.

Một điều khá quan trọng là không nên lạm dụng cà phê quá mức. Uống một lượng vừa phải có thể giúp tỉnh táo, nhưng nếu uống quá nhiều, đặc biệt vào cuối ca, cơ thể sẽ khó ngủ hơn sau khi tan làm.

Đừng cố “gồng” khi cơ thể quá mệt

Một sai lầm khá phổ biến của người mới là cố chịu đựng dù cơ thể đã quá mệt hoặc thiếu ngủ nghiêm trọng.

Nhiều người sợ bị đánh giá yếu hoặc sợ mất tăng ca nên cứ cố làm liên tục dù cơ thể báo động. Tuy nhiên, trong môi trường sản xuất, đặc biệt ở các ngành như cơ khí, điện tử, vận hành máy hoặc kho vận, việc mất tập trung vào ban đêm rất dễ dẫn tới tai nạn lao động. 

Nếu cơ thể có dấu hiệu như: Chóng mặt liên tục - Mất ngủ kéo dài - Mệt kiệt sức - Đau đầu thường xuyên - Làm việc thiếu tập trung rõ rệt… thì nên xem lại lịch sinh hoạt hoặc chủ động trao đổi với quản lý nếu cần.

Đi làm để kiếm thu nhập là điều ai cũng hiểu, nhưng sức khỏe vẫn là thứ quan trọng nhất để có thể gắn bó lâu dài với công việc.

Tâm lý cũng là thứ khiến nhiều người bỏ ca đêm sớm

Không phải ai nghỉ việc ca đêm cũng vì sức khỏe. Có nhiều người bỏ cuộc vì cảm giác cuộc sống bị đảo lộn hoàn toàn.

Trong khi người thân và bạn bè sinh hoạt ban ngày thì người làm ca đêm thường: Ngủ vào ban ngày - Ít gặp gia đình - Khó tham gia các hoạt động bình thường - Cuối tuần vẫn phải ngủ bù. 

Nếu không cân bằng tốt, cảm giác mệt mỏi tinh thần sẽ tới khá nhanh. Nhiều công nhân chia sẻ rằng điều khó nhất của ca đêm đôi khi không phải buồn ngủ, mà là cảm giác lúc nào cũng lệch nhịp với cuộc sống xung quanh. Đó là lý do nhiều người làm lâu năm thường cố giữ cho mình một lịch sinh hoạt ổn định, tranh thủ nghỉ ngơi đúng lúc và hạn chế thức thêm sau giờ làm nếu không thực sự cần thiết.

Có nên làm ca đêm lâu dài không?

Điều này phụ thuộc khá nhiều vào sức khỏe, độ tuổi và mục tiêu tài chính của mỗi người.

Nhiều lao động chọn làm ca đêm vì: Thu nhập cao hơn - Có phụ cấp ca đêm - Nhiều cơ hội tăng ca - Dễ tích lũy tiền nhanh hơn... Tuy nhiên, nếu làm kéo dài liên tục mà không biết giữ sức thì cơ thể thường xuống khá nhanh. Có người mới đầu còn khỏe nhưng sau vài năm bắt đầu gặp tình trạng mất ngủ, đau dạ dày hoặc suy giảm thể lực rõ rệt.

Vì vậy, điều quan trọng không nằm ở chuyện “có nên làm ca đêm hay không”, mà là có biết cách chăm sóc sức khỏe và cân bằng sinh hoạt hay không.

Những người thích nghi tốt với ca đêm thường có điểm chung gì?

Sau một thời gian quan sát ở môi trường nhà máy, có thể thấy những người làm ca đêm ổn định thường không phải người khỏe nhất, mà là người giữ được nếp sinh hoạt đều hơn. Họ thường: Ngủ đúng giờ sau ca làm - Ăn uống ổn định - Hạn chế thức thêm sau khi tan ca - Biết giữ sức thay vì cố quá mức - Không lạm dụng nước tăng lực quá nhiều. Ngược lại, những người sinh hoạt thất thường thường rất nhanh xuống sức và khó bám trụ lâu dài với lịch làm việc ban đêm.

Một điều nhiều lao động mới thường chủ quan đó là: Nhiều người mới đi làm ca đêm thường nghĩ cơ thể còn trẻ nên “chịu được hết”. Vì vậy họ vẫn thức thêm sau ca để chơi game, đi chơi hoặc dùng điện thoại tới trưa mới ngủ. Ban đầu có thể chưa thấy ảnh hưởng rõ rệt, nhưng chỉ sau vài tháng, cơ thể thường bắt đầu mệt nhanh hơn, tinh thần kém tập trung và hiệu suất công việc giảm thấy rõ.

Ca đêm không giống việc thức khuya vài hôm. Đây là kiểu sinh hoạt đảo ngược đồng hồ cơ thể trong thời gian dài, nên nếu không giữ nếp sinh hoạt phù hợp thì rất khó duy trì ổn định.

Làm ca đêm cần học cách giữ sức hơn là cố sức

Rất nhiều công nhân lâu năm đều có chung một kinh nghiệm: người bền với ca đêm không phải người “cày khỏe” nhất, mà là người biết giữ sức hợp lý.

Có người tăng ca liên tục trong thời gian ngắn để kiếm thêm thu nhập nhưng sau đó phải nghỉ việc vì cơ thể xuống quá nhanh. Ngược lại, những người biết cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi thường lại bám nghề được lâu hơn.

Đi làm lâu dài không phải cuộc đua vài tuần hay vài tháng. Với môi trường sản xuất, đặc biệt là ca đêm, sức bền mới là điều quan trọng nhất.

FAQ – Câu hỏi thường gặp

1. Làm ca đêm có hại sức khỏe không?

Nếu kéo dài và sinh hoạt không hợp lý thì có thể ảnh hưởng sức khỏe khá nhiều.

2. Mất bao lâu để quen làm ca đêm?

Tùy cơ địa mỗi người, thường cần vài tuần để cơ thể thích nghi dần.

3. Làm ca đêm có lương cao hơn không?

Nhiều công ty có phụ cấp ca đêm và tăng ca nên tổng thu nhập thường cao hơn ca ngày.

4. Làm sao để đỡ buồn ngủ khi làm ca đêm?

Nên ngủ đủ trước ca làm, ăn uống hợp lý và tránh thức thêm quá nhiều sau khi tan ca.

5. Có nên uống nhiều cà phê khi làm ca đêm không?

Không nên lạm dụng vì dễ gây mất ngủ và mệt hơn về lâu dài.

6. Người mới làm ca đêm thường khó ở điểm nào?

Thường là chưa quen giờ giấc và khó ngủ vào ban ngày.

7. Làm ca đêm lâu dài có nên đổi ca không?

Nếu cơ thể xuống sức hoặc ảnh hưởng sức khỏe nhiều thì nên cân nhắc đổi ca phù hợp hơn.

Kinh nghiệm làm việc ca đêm không nằm ở việc cố thức giỏi tới đâu, mà nằm ở cách người lao động giữ sức khỏe và thích nghi với nhịp sinh hoạt đặc biệt này.

Làm ca đêm có thể giúp tăng thu nhập, nhưng nếu không biết chăm sóc bản thân, cơ thể sẽ xuống sức nhanh hơn rất nhiều người tưởng. Với nhiều công nhân lâu năm, giữ được sức bền mới là điều quan trọng nhất để đi làm ổn định lâu dài.

Ms. Công nhân